DÜNYA BÖBREK GÜNÜ
17 Haziran 2020

Dünyada 500 milyonu aşkın kişide, ülkemizde de yaklaşık her 7 kişiden birinde kronik böbrek hastalığı mevcuttur.Böbrek hastalıklarısıklığının giderek artması nedeni ile böbrek sağlığının önemine dikkat çekmek üzere, Uluslararası Nefroloji Derneği ve Uluslararası Böbrek Vakıfları Federasyonu  her yıl Mart ayının 2. perşembesini Dünya Böbrek Günü olarak ilan etmiştir ve 2006 yılından bu yana kutlanmaktadır.

Böbreklerimizin vücuda zararlı maddeleri idrarla uzaklaştırmaktan başka; kan yapımı, kas ve kemik sağlığı, kan basıncının düzenlenmesi gibi vücudun dengeli işleyişinde vazgeçilmez olan birçok işlevi vardır. Kronik böbrek hastalığına sahip kişilerde böbrekler bu işlevlerin çoğunu yerine getiremez ve ilerleyen dönemde hayatlarını devam ettirmek için diyalize ya da böbrek nakline ihtiyaç duyulur.

Kronik böbrek hastalığının en sık nedenleri arasında diyabet, hipertansiyon, taş ve prostat büyümesi gibi idrar yolunu tıkayıcı hastalıklar yer alır. Bunların yanı sıra obezite de böbrek hastalığı riskini belirgin olarak artıran ve toplumda sıklığı giderek artan bir problemdir.

Diyabet, hipertansiyon, aşırı kilo / obezite, sigara içmek, 50 yaş üzerinde olmak, böbrek taşı varlığı, prostat büyümesi, sık idrar yolu enfeksiyonu geçirilmesi, idrar tetkikinde kan ve / veya protein atılımı saptanması, ailede diyabet, hipertansiyon veya böbrek hastalığı bulunması

kronik böbrek hastalığı açısından yüksek risk teşkil eden durumlardır.

Halsizlik, çabuk yorulma, iştahsızlık, kaşıntı, uyku problemleri, konsantrasyon bozukluğu, geceleri sık idrara çıkma, göz çevresinde ve bacaklarda şişlik gibi belirtileri olan kişiler böbrek hastalığı açısından araştırılmalıdır. Ancak böbrek hastalıkları genelde sinsi seyirlidir ve bu belirtilerin çoğu ileri evredeki hastalarda görülür. Bu nedenle, özellikle yüksek risk faktörleri bulunan kişilerin böbrek işlevleri ile ilgili tetkik ve muayenelerini düzenli olarak yaptırması gerekir. Kan basıncı ölçümü, kanda üre ve kreatinin ölçümü, tam idrar tetkiki böbrek sağlığı açısından fikir verici olup, kolay ulaşılabilen tetkiklerdir.

Yaygın ve tedavisi pahalı olan kronik böbrek hastalığında, tedaviden ziyade korunmak çok önemlidir. Bunun için yapılması gerekenler sekiz madde halinde sıralanabilir;

  1. Sağlıklı beslenmek ve fazla kilodan kaçınmak
  2. Düzenli egzersiz yapmak
  3. Tuzu azaltmak
  4. Yeterli sıvı almak (günde 2-2.5 litre)
  5. Sigara içmemek
  6. Ağrı kesici ilaçlardan kaçınmak
  7. Kan basıncını ve kan şekerini düzenli olarak ölçtürmek
  8. Böbrek hastalığı açısından riskli grupta oalanlar için düzenli kan ve idrar tetkiki yaptırmak

Sonuç olarak; böbrek hastalığı konusunda toplumsal farkındalığın artırılması ve bireylerin çocukluk çağından itibaren bu konuda eğitilmesi; kronik böbrek yetmezliğinin önlenmesi açısından en önemli adımdır.