Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 1985 yılında akılcı ilaç kullanımını, kişilerin klinik bulgularına ve bireysel özelliklerine göre uygun ilacı, uygun süre ve dozda, en düşük maliyetle ve kolayca sağlayabilmeleri olarak tanımlamıştır. Gereksiz ve yanlış ilaç kullanımı; yan etkilere, ilaç etkileşimlerine, tedavide başarısızlığa ve antibiyotiklere karşı direnç gelişmesine yol açmaktadır.
Akılcı İlaç Kullanımı İçin Öneriler
Kararı hekim verir
Tedavi için ilaç gerekip gerekmediğine ve hangi ilacın kullanılacağına hekiminiz karar verir. Hekiminizden gerekli görmediği bir ilacı yazmasını istemeyiniz.
Kendi kendinize tedavi olmayınız
Daha önce iyi geldi diye ya da çevrenizin önerisiyle ilaç kullanmayınız. Başkasına yazılmış ilacı kullanmayınız, kendi ilacınızı başkasına vermeyiniz.
Doz ve süreye uyunuz
İlacınızı hekiminizin önerdiği doz, saat ve sürede kullanınız. Kendinizi iyi hissetseniz de tedaviyi kendiliğinizden yarıda bırakmayınız.
Kullandığınız her şeyi söyleyiniz
Hekiminize ve eczacınıza kullandığınız tüm ilaçları, vitaminleri, takviye edici gıdaları ve bitkisel ürünleri söyleyiniz.
İlacı eczaneden alınız
İlaçları internetten ya da eczane dışındaki yerlerden satın almayınız. Bitkisel ürünleri ilaç tedavisinin yerine kullanmayınız.
Yan etkileri bildiriniz
Beklenmeyen bir etki fark ederseniz ilacı kullanmayı bırakmadan önce hekiminize veya eczacınıza danışınız.
Antibiyotikler Her Hastalığın İlacı Değildir
Antibiyotikler yalnızca bakterilerin yol açtığı enfeksiyonlarda etkilidir. Nezle, grip ve soğuk algınlığı gibi hastalıkların çoğuna virüsler neden olur ve bu hastalıklarda antibiyotik işe yaramaz. Bu durumlarda çoğu zaman dinlenmek, bol sıvı almak ve dengeli beslenmek yeterlidir.
Antibiyotik direnciAntibiyotiklerin gereksiz ve yanlış kullanımı, bakterilerin ilaçlara karşı direnç kazanmasına yol açar. DSÖ verilerine göre bakterilerde gelişen antimikrobiyal direnç, 2021 yılında dünyada 4,7 milyondan fazla ölümle ilişkilendirilmiştir. Bugün gereksiz kullanılan antibiyotik, yarın ihtiyaç duyulduğunda etki göstermeyebilir.
İlaçların Saklanması
- İlaçları kendi kutusunda, prospektüsüyle birlikte; serin, kuru ve güneş görmeyen bir yerde saklayınız.
- İlaçları çocukların erişemeyeceği yerlerde tutunuz.
- Kullanmadan önce son kullanma tarihini kontrol ediniz; tarihi geçmiş ilaçları kullanmayınız.
- Kullanılmayan ve tarihi geçmiş ilaçları çöpe veya lavaboya atmayınız; eczanelerdeki atık ilaç toplama kutularına bırakınız.